Oshilongo kashi na ompumbwe yomiti
Ominista yUundjolowele oya popi kutya oompungulilo dhiikwaniipangitho yopaunamiti odhi na iinima ayihe yagwana po, omanga aanambelewa taya gandja uusama kompango ompe kutya oyo tayi etitha e yo moshipala lyetopolelo lyiipangelo iikwaniipangitho mbyoka.
Omulandu omupe ngoka tagu longithwa kepangelo tagu ithanwa 'procurement system' ogwo tagu pewa ombedhi omolwa ompumbwe yetopolo lyiikwaniipangitho okuza moompangulilo oonene dhomiti mOvenduka okuya kiipangelo ya yooloka moshilongo. Ominista yUundjolowele, Bernard Haufiku mEtitatu oya kumike oshigwana kutya uuministeli owuna iinima ayihe ya gwana po, naashoka osha landula sho oondohotola dha shanga omukanda tadhi nyenyeta onkalo ndjoka dha taalela miilonga yawo yesiku, omolwa ompumbwe yiikwaniipangitho miipangelo. Aanambelewa yuunamiti oya gandja uusama komulandu gwompango ompe yoProcurement Act ndjoka opo ya tulwa miilonga kuyele omvula ndjika, kutya oyo tayi etithwa omukundu ngoka. Oshiwike sha piti oCentral Procurement Board oya kaleke natango egandjo lyotendela yokugandja kepangelo iikwanipangitho yomiipangelo , ndjoka ya nuninwa okugandja omiti dhoantiretroviral. Esiku lyahugunina olya li omasiku 22 gaNovemba ihe ngashiingeyi olya undulilwa komeho komasiku 17 Januari 2018. Elelo moompungulilo ndhoka olya popi kutya nonando otali vulu okulanda omiti ndhoka pakondalaka yopaukathimbo, otashi pula iimaliwa oyindji noonkondo. Monena kape na ookondalaka dhopakathimbo melando lyiikwaniipangitho yopaunamiti, na okwa hololwa kutya ookondalaka otadhi ka tulwa owala miilonga muJuni gwomvula twa taalela. Pahapu dhopeha omukomeho gwopharmaceutical supplies, Lazarus Ndongo, oompungulilo ndhoka kadha li dha pwa dhilu. Ndongo okwa longela uuministeli uule womvula 23 na okwa popi kutya omalunduluko ngoka ga ningwa mompango yo Procurement Act ogo geeta uupyakadhi uunene ngele tashi ye melando netopolo lyomiti niipumbiwa yilwe yomiipangelo. Shoka osha hala okutya kehe eindilo lyokulanda sha ndyoka tali ningwa kiiputudhilo yepangelo, oli na okupitila nokunongonpnwa kokomitiye ndjoka, yo iiputudhilo tayi gandja omatompelo kutya omolwashike ya pumbwa iinima mbyoka, naashoka otashi ningwa opo ku yandwe elongitho lyiimaliwa oyindji. Omulandu ngoka ogweetitha eshuno monima lyelando lyomiti molwaashoka omulandu ngoka itagu endele pamwe nompumbwe yiipangelo.Okwa yelitha kutya oya kala niinima ya gwana moompungulilo dhawo, nonando oya mono shi li ompumbwe yiinima yilwe omathimbo nomathimbo. Pahapu dhaNdongo, ompumbwe yaaniilonga nayo otayi shunitha pevi iilonga moompungulilo moka, nuuministeli itawu vulu okukuta miilonga aaniilonga aape.
Monena oompungulilo ndhoka odhi na aaniilonga 58, oshowo oomwaka dhaaniilonga dhili 12. Okwa yelitha woo kutya oya ningwa omaindilo gomiti dha gwana omwedhi Desemba, molwaashoka omahangano gamwe po hoka haya landa omiti ohaga yi momafudho gomathimbo gomatango omanene, onkene oye na okukwashilipaleka kutya oye na omiti dha gwana ethimbo ndyoka omahangano ga pata. Omukomeho gumwe oshikondo shuundjolowele, Axel Tibinyane, naye okwa popi kutya onkalo yiilonga muuministeli otayi pula nawa komeho nuupyakadhi otawu etithwa owala kompango ndjoka ya tulwa miilonga. Okwa popi kutya omanga omulandu ngoka inagu tulwa miilonga petameko lyomvula, oya kala nokulanda iipumbiwa yiipangelo itaku longithwa egandjo lyotendela ihe konima sho omulandu ngoka gwa tulwa miilonga shoka itashi vulu we oku ningwa. Okwa tsikile kutya uupyakadhi wumwe owali woo wa etithwa keuveko lyompango ndjoka pethimbo ya tulwa miilonga naashoka osho sha etitha ekateko lyiipumbiwa yilwe. Okwa tsikile kutya yo ohaya pumbwa okuninga omaindilo gawo gokulanda iipumbiwa yawo ku na ethimbo molwaashoka iikwaniipangitho yopaunamiti ohayi kutha uule woomwedhi hamano opo yi ndulukwe, onkene omaindilo ohaga pumbiwa okuningwa ku na ethimbo.
ELLANIE SMIT
Monena oompungulilo ndhoka odhi na aaniilonga 58, oshowo oomwaka dhaaniilonga dhili 12. Okwa yelitha woo kutya oya ningwa omaindilo gomiti dha gwana omwedhi Desemba, molwaashoka omahangano gamwe po hoka haya landa omiti ohaga yi momafudho gomathimbo gomatango omanene, onkene oye na okukwashilipaleka kutya oye na omiti dha gwana ethimbo ndyoka omahangano ga pata. Omukomeho gumwe oshikondo shuundjolowele, Axel Tibinyane, naye okwa popi kutya onkalo yiilonga muuministeli otayi pula nawa komeho nuupyakadhi otawu etithwa owala kompango ndjoka ya tulwa miilonga. Okwa popi kutya omanga omulandu ngoka inagu tulwa miilonga petameko lyomvula, oya kala nokulanda iipumbiwa yiipangelo itaku longithwa egandjo lyotendela ihe konima sho omulandu ngoka gwa tulwa miilonga shoka itashi vulu we oku ningwa. Okwa tsikile kutya uupyakadhi wumwe owali woo wa etithwa keuveko lyompango ndjoka pethimbo ya tulwa miilonga naashoka osho sha etitha ekateko lyiipumbiwa yilwe. Okwa tsikile kutya yo ohaya pumbwa okuninga omaindilo gawo gokulanda iipumbiwa yawo ku na ethimbo molwaashoka iikwaniipangitho yopaunamiti ohayi kutha uule woomwedhi hamano opo yi ndulukwe, onkene omaindilo ohaga pumbiwa okuningwa ku na ethimbo.
ELLANIE SMIT



Comments
Namibian Sun
No comments have been left on this article