Omangundu: Hoka kwa tamekele ondjokonona yaAndimba
Omukondjelimabguluko Andimba Toivo Ya Toivo okwa kala netumbo ndyoka tali ti 'ino dhimbwa mpoka wa za'.
Oshifokundaneki shoNamibian Sun osha talelepo omukunda Omangundu mOshitopolwa shaShikoto moka a valelwa oomvula 92 dha piti. Aakwashigwana yomomukunda ngoka oya popi kombinga yomukondjelimaguluko ngoka kutya otaye mu dhimbuluka molwaashoka okwa longela omudhingokolo gwawo omauwanawa ga yooloka mwa kwatelwa egandjo lyomagano nomayambidhidho koskola yedhina Oshilungi Combined School.
Mwene gwomukunda Omangundu, Simon Nuule okwa popi kutya ota dhimbuluka Ya Toivo onga okamati okaholimbili pethimbo sho ta putuka.
Omunamimvo 90 Nuule okwa popi kutya lwanima aavali yaYa Toivo oya tembukile mOnayena hoka Ya Toivo oko a manene elongo lye lyopevi.
“Nale ka kwali iipangelo naashoka osho sha etitha a valelwe mpeyaka( ta ulike mepya moka mwa li egumbo lyaavali yaYa Toivo). Opo pwa kala aavali ye omanga inaya tembukila mOnayena.”
Okwa popi kutya aakwashigwana yopomudhingoloko gwawo oya nyanyukwa kwaashoka sha pondolwa kuYa Toivo. Okwa popi kutya omolwa Ya Toivo, nena oskola ya Oshilungi Combined School, oyi na ookompiuta oshowo omambo mongulumambo yawo.
“Ngele owa yi moskola ndjoka omu na ookompuiuta odhindji omolwa omulumentu ngoka Ya Toivo.”
Omukuluntuskola poskola ndjoka, Esther Nanyanga okwa popi kutya Ya Toivo okwa li patrona gwoskola yawo na okwe ya talele po lwahugunina oomvula mbali dha piti. Okwa popi kutya uuna Ya Toivo a talele po oskola ndjoka nenge e ya pe omagano aluhe oha kumagidha aanaskola oshowo oshigwana shi simaneke omithigululwakalo dhawo.
“Okwa li ha kumagidha aanona ya simaneke omidhigululwakalo dhawo nokusimaneka aakuluntu. Okwa kala woo nokuyadhimbulukitha kutya inaya dhimbwa mpoka ya za. Okwa kala woo nokulombwela aanona kutya oye okwa za momukunda ngoka, onga omukalo gwoku ya tsa omukumo kutya onkalamwenyo yomuntu itayi vulu okungambekwa molwaashoka okwa za pehala lyontumba.”
Omukondjelimanguluko ngoka okwa hulitha mEtitano lya piti, mOvenduka.
Ependafule lyoshigwana
Omatumbaleko gaYa Toivo onkene taga tsikile nomunapolotika nale Dirk Mudge, omukomeho nale gwoNDF Martin Shalli oshowo omuprima nale Nahas Angula oya dhimbuluka ependafule ndyoka lya kalala.
Mudge, ngoka e li omunashipundi nale gwoDTA, okwa popi kutya okwa ningi omagwedhelepo opo Ya Toivo a mangululwe moRobben Island.
Moonkundathana dhopangodhi ndhoka a ningwa naye,
Mudge okwa holola okuuva nayi kwe omolwa iita yokoongamba. “Okwa li a mangelwa po monooli yaNamibia. Iita pokati koSouth African Defence Force monooli yaNamibia oshowo muumbugantu waAngola oya li epuko enene na oya e ta uupyakadhi owundji. Aantu oyendji oya si omolwa iita mbyoka.”
Okwa popi kutya Ya Toivo okwa li kuume omwaanawa na okwe mu simaneka noonkondo. Shalli okwa popi kutya Ya Toivo okwa li ependafule lyashili.
Angula naye okwa tumbaleke Ya Toivo kutya okwa longa oshilonga sha simana mekondjelomanguluko lyoshilongo.
“Okwa kanitha iilonga ye moCape Town. Okwa kanitha oongeshefa dhe mOndangwa. Onkalamwenyo ye yuukuluntu okwe yi kala mondholongo ihe ina pula nando esimano lya sha nenge lyopapolotika konima sho oshilongo sha manguluka. Onkalamwenyo ye otayi tyapulwa.”
Omalongekidho gefumbiko
Omudhimba gwaYa Toivo otagu e twa mOndangwa opo ku ningwe oshituthidhumbuluko she mOngeleka yaNguta mEtitano ndika.
Ehangano lyoNelson Mandela Foundation olya tseyitha kutya otali ka ninga oshituthidhimbuluko sha Ya Toivo moJohannesburg, South Africa.
Oshituthidhimbuluko oshinene otashi ka ningwa mEtitano lyomasiku 23 gaJuni, na otashi landulwa kefumbiko lye ndyoka tali ningwa mOlyomakaya yomasiku 24 Juni mOmawendo gOmapendafule.
Omapandela agehe goshilongo otaga ka tsilikwa etata okutameka omasiku 21 sigo 24 gaJuni.
Ya Toivo okwa thigako omukulukadhi gwe Vicki oshowo oyana yaali Mutaleni naNashikoto.
Oshifokundaneki shoNamibian Sun osha talelepo omukunda Omangundu mOshitopolwa shaShikoto moka a valelwa oomvula 92 dha piti. Aakwashigwana yomomukunda ngoka oya popi kombinga yomukondjelimaguluko ngoka kutya otaye mu dhimbuluka molwaashoka okwa longela omudhingokolo gwawo omauwanawa ga yooloka mwa kwatelwa egandjo lyomagano nomayambidhidho koskola yedhina Oshilungi Combined School.
Mwene gwomukunda Omangundu, Simon Nuule okwa popi kutya ota dhimbuluka Ya Toivo onga okamati okaholimbili pethimbo sho ta putuka.
Omunamimvo 90 Nuule okwa popi kutya lwanima aavali yaYa Toivo oya tembukile mOnayena hoka Ya Toivo oko a manene elongo lye lyopevi.
“Nale ka kwali iipangelo naashoka osho sha etitha a valelwe mpeyaka( ta ulike mepya moka mwa li egumbo lyaavali yaYa Toivo). Opo pwa kala aavali ye omanga inaya tembukila mOnayena.”
Okwa popi kutya aakwashigwana yopomudhingoloko gwawo oya nyanyukwa kwaashoka sha pondolwa kuYa Toivo. Okwa popi kutya omolwa Ya Toivo, nena oskola ya Oshilungi Combined School, oyi na ookompiuta oshowo omambo mongulumambo yawo.
“Ngele owa yi moskola ndjoka omu na ookompuiuta odhindji omolwa omulumentu ngoka Ya Toivo.”
Omukuluntuskola poskola ndjoka, Esther Nanyanga okwa popi kutya Ya Toivo okwa li patrona gwoskola yawo na okwe ya talele po lwahugunina oomvula mbali dha piti. Okwa popi kutya uuna Ya Toivo a talele po oskola ndjoka nenge e ya pe omagano aluhe oha kumagidha aanaskola oshowo oshigwana shi simaneke omithigululwakalo dhawo.
“Okwa li ha kumagidha aanona ya simaneke omidhigululwakalo dhawo nokusimaneka aakuluntu. Okwa kala woo nokuyadhimbulukitha kutya inaya dhimbwa mpoka ya za. Okwa kala woo nokulombwela aanona kutya oye okwa za momukunda ngoka, onga omukalo gwoku ya tsa omukumo kutya onkalamwenyo yomuntu itayi vulu okungambekwa molwaashoka okwa za pehala lyontumba.”
Omukondjelimanguluko ngoka okwa hulitha mEtitano lya piti, mOvenduka.
Ependafule lyoshigwana
Omatumbaleko gaYa Toivo onkene taga tsikile nomunapolotika nale Dirk Mudge, omukomeho nale gwoNDF Martin Shalli oshowo omuprima nale Nahas Angula oya dhimbuluka ependafule ndyoka lya kalala.
Mudge, ngoka e li omunashipundi nale gwoDTA, okwa popi kutya okwa ningi omagwedhelepo opo Ya Toivo a mangululwe moRobben Island.
Moonkundathana dhopangodhi ndhoka a ningwa naye,
Mudge okwa holola okuuva nayi kwe omolwa iita yokoongamba. “Okwa li a mangelwa po monooli yaNamibia. Iita pokati koSouth African Defence Force monooli yaNamibia oshowo muumbugantu waAngola oya li epuko enene na oya e ta uupyakadhi owundji. Aantu oyendji oya si omolwa iita mbyoka.”
Okwa popi kutya Ya Toivo okwa li kuume omwaanawa na okwe mu simaneka noonkondo. Shalli okwa popi kutya Ya Toivo okwa li ependafule lyashili.
Angula naye okwa tumbaleke Ya Toivo kutya okwa longa oshilonga sha simana mekondjelomanguluko lyoshilongo.
“Okwa kanitha iilonga ye moCape Town. Okwa kanitha oongeshefa dhe mOndangwa. Onkalamwenyo ye yuukuluntu okwe yi kala mondholongo ihe ina pula nando esimano lya sha nenge lyopapolotika konima sho oshilongo sha manguluka. Onkalamwenyo ye otayi tyapulwa.”
Omalongekidho gefumbiko
Omudhimba gwaYa Toivo otagu e twa mOndangwa opo ku ningwe oshituthidhumbuluko she mOngeleka yaNguta mEtitano ndika.
Ehangano lyoNelson Mandela Foundation olya tseyitha kutya otali ka ninga oshituthidhimbuluko sha Ya Toivo moJohannesburg, South Africa.
Oshituthidhimbuluko oshinene otashi ka ningwa mEtitano lyomasiku 23 gaJuni, na otashi landulwa kefumbiko lye ndyoka tali ningwa mOlyomakaya yomasiku 24 Juni mOmawendo gOmapendafule.
Omapandela agehe goshilongo otaga ka tsilikwa etata okutameka omasiku 21 sigo 24 gaJuni.
Ya Toivo okwa thigako omukulukadhi gwe Vicki oshowo oyana yaali Mutaleni naNashikoto.



Comments
Namibian Sun
No comments have been left on this article