Aakwashigwana yaaHai//om ya hala evi mOtjikoto
Aakwashigwana yaaHai//om ya hala evi mOtjikoto

Aakwashigwana yaaHai//om ya hala evi mOtjikoto

Aakwashigwana yomuhoko gwaaHai//om San ye vulithe pe-170 oyiiyadha monkalo ondhigu sho ya ningilwa omatilitho gokukuthwa mofaalama yedhina Farm Tsumore No. 761 pondje yaTsumeb, moka ya lumbu oomvula odhindji.
Catherine Sasman
Mboka oya ningilwa omatilitho gokukuthwa mo mofaalama ndjoka, nonando oya ningi oonkambadhala dhokukundathana nuuministeli wOmatulululo, opo ya vule okutulululwa mofaalama ndjoka.

Nonando ina pewa natango ombaapila yetulululo lye, mwene omupe gwofaalama ndjoka Nelao Tshiguwo, kwa lopotwa a kunkilile aakwashigwana mboka yeli mofaalama ndjoka kutya naya pakele iinima yawo molwaashoka ineya pumbwa.

Tshiguwo okwa popi kutya ofaalama ndjoka oyi li uuthiga we okuza kuhe ngoka a li a tulululwa tango mofaalama ndjoka 2008, konima sho epangelo lya landa ofaalama ndjoka mo-2007 okuza kofamili yaList.

Nonando ongaaka ofamili yaHai//om families oya kala mofaalama ndjoka na oya popi kutya oya kala mofaalama ndjoka ethimbo ele sho ya kala momudhingoloko gwaLake Otjikoto nokulongela mofaalama ndjoka pethimbo ya li momake gaCarl naWerner List . Ofaalama ndjoka otayi adhika oshinano oshishona okuza moLake Otjikoto. Oombaapila otadhi ulike kutya aaHai//om oya kala mofaalama ndjoka, omanga inamu ya ongundu yilwe. “Itatu zi mo mofaalama ndjoka, onkalamwenyo yetu omo yi li muka,” Bernard Komogab (66) ta popi, ngoka a kala ta longo mofaalama ndjoka omanga epangelo inali yi landapo. Onga omuniilonga gwomofaalama ndjoka, okuli woo mongundu yaa Hai//om, yeli omi 21 mboka ya ningi eindilo opo ya tulululwe mofaalama ndjoka konima sho ya landwa po kepangelo mo2007.

Komogab okwa popi kutya aanambelewa yuuministeli pethimbo ndyoka oye ya tseyithile kutya eindilo lyawo inali taambiwako omolwa omukalo gwa puka ngoka ya longitha mokuudhitha ofoloma ndhoka.

Natango edhina lyaangoka a pewa ofaalama ndjoka, Gervasius Tshiguwo, inali holoka momusholondondo gwaaningi yomaindilo.

Omunambelewa muuministeli womatulululo ngoka ina hala okutumbulw kedhina, okuzilila mombelewa yomoTsumeb okwa popi kutya kapwa li owala omusholondondo gumwe, ihe okwa tegelelika omisholondondo dha za miitopolwa ashihe 13. Komogab okwa popi kutya nakusa Tshiguwo sho e ya mofaalama ndjoka mo-2008 okwa zimine opo aakwashigwana mboka ya kale mofaalama ndjoka, nokulongitha po oshitopolwa shimwe shofaalama onga shawo. Sho Tshiguwo hulitha mo2013, omukulukadhi gwe okwa kutha ko ofaalama naasho omukulukadhi gwe a si mo 2014, omwanakadhona Nelao okwa ningi eindilo lyokuthigululapo ofaalama ndjoka. Omaindilo ngoka ohaga ningwa aluhe muule woomwedhi ndatu ihe konima yoomvula mbali eindilo lyaNelao natango otali ungaungiwa nalyo.

Aakwashigwana yaaHai//om natango oya ningi eindilo opo ya tulululwe mofaalama ndjoka, ihe eindilo lyawo olya gwile momakutsi gwa thita. Stafanus Gamseb, okwa pula kutya omolwashike uuministeli inawu zimina eindilo lyaakwashigwana mboka opo ya tulululwe mofaalama ndjoka okuza petameko ngaashi tashi dhamunwa momulandu gwomatulululo. “Omolwashike okomitiye yomatulululo inayi lopota kutya mofaalama moka omu na nale aantu.”

Komogab okwa popi kutya ofaalama yi li pooha nofaalama moka haya zi oya kala kayi na aantu ethimbo ele konima sho ya landwa po kepangelo, ihe ngashiingeyi omwe ya aantu. Okwa tsikile kutya yo inaya yalulwa na inaya hala Nelao a mone ofaalama ndjoka, nopehala naya pewe po ofaalama ndjoka. John Khamuseb, omugandjimayele gwowina kuchief Dawid Khamuxab gwElelo lyoHai//om traditional authority, okwa popi kutya elelo lyawo olya tulwa momalimbililo omolwa aantu mboka yeli mofaalama ndjoka. Okwa pula opo ofaalama yi topolwe yo aantu mboka yelimo monena ya tsikile nokukala mofaalama ndjoka, molwaashoka kashi li mondjila ofaalama yipewe omuntu gumwe, omanga oofamili ndhoka dha kalamo tadhi tulwa pomutenya.

Okwa pula elelo lyaShikoto li talulule oshinima shoka.

CATHERINE SASMAN

Comments

Namibian Sun 2026-11-14

No comments have been left on this article

Please login to leave a comment