Immanuel a haka oombale nonande ta tilithwa kehangano
Omananathano ongaka oga tameke komina sha aakalelipo yopaveta yehangano lyedhina Bertha Security lya li lya pewa omalombwelo kuminsta guuyuuki naaniilonga, oohahende taa ti minista okwa kakeka edhina lyehangano neidhopemo lye moshinima ka li li paveta.
Ominsta yaniilonga Fillemon Wise Immanuel okwa nkondopaleke omalombwelo ge ngoka a li a gandja ge na nokwiiyutha komulandu goondjambi moka ehangano lyedhina Bertha Security Services CC li liwe mokashoko, ta ti epangelo olye shi yeleka kutya ita li ka idhidhimikila omahangano taga ningi iimaliwa okuza mootendela dhepangelo dho tadhi ndopa okufuta aaniilonga yadho.
Okwa li ta yamukula komambandameko gopaveta taga nikwa kehangano lyokukeelela omaliko, ndyoka taku hokololwa lya ndopa okufuta iimaliwa oyindji yi na sha nokulonga oowili dhapitilila dhoka dha longwa kaakeleli yawo yomaliko haalongele poombelewa dhelelo lyondoolopa yaMbaye.
Okalamauka oka holoka sho aakalelipo yopaveta yoBertha Security taa lundile minista kutya okwa nyateka edhina lyehangano ye eidhopemo lye moshinima ka li li paveta, sha landula sho minista a gandja elombwelo kelelo lyondoolopa opo lyaafute ehangano ndika nokulongitha iimaliwa mbyoka okufuta aaniilonga oondjo dhawo.
Mombaapila yomasiku 27 Maalitsa 2026, hahende Samuel Shinedima gwehangano lyedhina Salomon Kanyemba Inc, peha lyehangano lyokukeelela omaliko ina taambako elombwelo ndika lya ningwa kuminista nomapopyo ge yokutya ehangano ina li iyutha komulandu gokufuta oondjambi dhaaniilonga.
Shika osha landula kolopata ya li ya pitithwa koNamibian Sun oshiwike sha ziko kutya minista okwa gandja elombwelo kelelo lyondoolopa yaMbaye, dnyoka lya gandja iilonga kehangano lyokukeelela omaliko lyaa fute nande Bertha Security, ndyoka tali fekelelwa li na oondjo dhoondjambi dhaaniilonga yalyo dhoshimaliwa shivulithe pomiliona yimwe onkwanu yimwe.
Immanuel okwa gandja elombwelo kelelo lyondoolopa opo lyaa fute ehangano ndyoka ihe li fute aaniilonga yehangano meukililo iimaliwa yawo mbyoka inaa ya futwa.
Ashike ehangano ina li itaala li na epuko, ta li ti omatumbulo ga popiwa kuminsta ‘ka ge na uushili’ noga eta ethano ewinayi kutya’ehangano iha li landula ooveta owina’.
Shi ikwa telela kombapila, ehangano ota li ti minista okwa ningi omatokolo inaa gandja ompito kehangano li tyeko sha komapopyo taga popiwa, ta li holola kutya omulandu gwa longithwa ka gu li pauyuuki na inagu landula omufango gokupulakena koombinga adhihe.
Oohahende otaa ti wo minista okwa taaguluka oongamba dhe dhopaveta molwa i idhopo momauvathanotsokumwe osho wo momaipumomumwe ge na sha niilonga ngoka ga li taga vulu okukandulwa po ta kulandulwa ooveta nomalandulathano ga tulwa po.
Ihe Immanuel okwa ndjika oonyala mevi,ta ti ye ota kondjele uuwanawa waaniilonga osho wo okukwashilipaleka kutya oonzo dhepangelo odha longithwa pamukalo.
Okwa ti: “ Omukalondjigilile nguka ita gu taambiwa ko na itatu ka kala tu na ohenda uuna tashi ya pokupula egameno lyaaniilonga nuuthemba wawo yokusimaneka uuntu wawo nokuyakulwa woo nawa”.
“Na shi kale sha uvikiwa ko kwaayehe. Ehangano kehe nonda dhiladhila kehe ehangano ndyoka inaa li hala okusimaneka aaniilonga nokua pa shoka yi ilongela na li dhimbwe okulonga ootendela dhepangelo”.
Epangelo lye shi yeleke
Osheetithi oshinene she nanathano ndika omolwa elelo lyondoolopa lya gandja okontalaka kehangano lyokukeelela omaliko ndyoka ta li futu oshimaliwa shoo-N$12 mowili shoka oshishona na okontalaka ina yi tala kondjambi ndjoka ya li ya tulwa po mo-2025 yoo-N$13.50 mowili.
Omanga ehangano ta li ipopile tali ti lyo olya ya moonkundathana nelelo lyondoolopa osho woo aaniilonga opo lyaa landule oondjambi oompe dha tulwa po, minista okwa ti kapuna eipopilo mokwaahalandula ooveta dhepangelo.
Immanuel ina tala ashike koshinima shi na sha neuvathana.
Okwa ti: “ Ooveta dhepangelo dhi na sha nelongitho lyoonzo dhoshimaliwa shepangelo kadhi shi omalandithilo ga nathangwa ndele oveta onene yoshilongo”.
“Etumwalaka olya yela.. iimaliwa yoshigwana ita yi longithwa mokupika aantu”.
Okwa totha mo omautho ga yoolokathano ngoka ga li ga gandjwa okuza mo-2025 taga pula omahangano gepangelo ga kwashilipaleke kutya omauvathanotsokumwe taga ningi oga landula ooveta dhina sha noondjambi dhopetameko nomahangano ngoka taga iyutha kooveta ndhoka ogo nawa pewa ootendela.
Okwa gwedha po ta ti: “ Okwiiyutha kooveta kasha shi ashike oshinima tashi ningwa lumwe, ihe oshina okukala tashi ningwa kehe ethimbo, momukokomoko aguhe ngoka ehangano lya pewa okontalaka sigo otayi hulu.”
Enforcement over appeasement
Etulomiilonga peha lyokumbembeleka Nonando ehangano ta li t iota li thenyenwa kongudhi nolya tindilwa ompito yokwiipopila, minista okwe shi yeleke kutya omilandu dhetulo miilonga mwa kwatelwa okukaleka
oofuto, okunana ko oshimaliwa shoondjambi inaa dhi futwa nenge nokuli okuteya ondhalate odho dhi na okulandulwa.
“Kutya nee oshimaliwa oshithike peni, epangelo ota li kala aluhe lyiikolelela mokugamena uuwanawa waaniilonga,” ta ti ngaaka.
Ehangano ota li pula opo minista a gandje ombili ne tokolo lye lyaa talwe muule woowili omi-48 ngele hasho ota li ka fala minista kompangu yopombanda ngele ita shunitha monima elombwelo lye ndyoka a gandja kelelo lyondoolopa lyaagandje oshimaliwa kehangano nomolwaashoka omapopyo ge oga nyateka edhina lyehangano lyawo.



Comments
Namibian Sun
No comments have been left on this article