• Home
  • HEALTH
  • Epangelo lya gandja oomiliona N$164 ku kandulwe po ompumbwe yomiti

Epangelo lya gandja oomiliona N$164 ku kandulwe po ompumbwe yomiti

NA
NA
Nikanor Nangolo

Omupelesidente Netumbo Nandi-Ndaitwah okwa totha mo iilonga iinene moshikondo shuundjolowele ngaashi egandjo lyomiti, wyambulepo lyomitungilo dhiipangelo, okukutu aaniilonga oyendji opo ku nkondopalekwe okugandja omaakulo gopaunamiti moshilongo ashihe.

Omuleli goshilongo okwa ti epangelo olya gandja oomiliona N$164 opo ku kongwe iikwaniipangitho yopaunamiti mule woomwedhi ndatu twa taalela, tati epangelo otali ka landa omiti meukililo kaanduluki yomiti, opo ku indjipalekwe egandjo lyomiti noopelesenda omi-57 ndhoka dha li owala poopelesenda omi-49 manga inaa ku ningwa oonkambadhala dhomaapulepo goshikondo.

Otati omukalo nguka otagu hupitha oshimaliwa oshindji shoka wo tashi vulu okukalongithwa mokulanda omit odhindji.

Oshimaliwa shika sha tulwa poo sha tegelelwa shi ka longithwe mokulanda iikwaniipangitho yopaunamiti ngaashi eshina lyo Computed Tomography (CT) ta li ka tulwa moshipangelo koKeetmanshoop ndyoka olyo ta li ka kala eshina lyotango lyoludhi ndoka muumbugantu woshilongo. Otatu ka landwa wo omashina go Electrocardiogram (ECG) ge li 126, omashina gokuthaneka omasipa haga ende ge li omi-22, omashina ge li omi-39 gokuthula omatagelelo osho wo omashina gokukonakona iilyo yomeni lyolutu yasimana ge li 548.

“Epangelo ota li tsikile noonkambadhala dhokuyambulapo omukalo golunda iipumbiwomwa op otu indjipaleke omwaalu gwiipungulomwa noopelesenda omi-80, tu vule okukangandja omaakulo gopaunamiti ge na ongushu. Omukalo nguka otagu hupitha oshimaliwa oshindji shepangelo notashi eta opo iiapangelo yepangelo yi kale yi na omaakulo taga opalele,”dhika okwe dhi popi pethimbo ta popitha oshigwana mEtitatu.

Omupelesidente okwa ti wo omukalo gokulanda meukililo kaagandji yomaakulo gopaunamiti osho wo komahangano haga longo omiti, osha ulika iizemo iiwanawa noshina ombiliha.

“Mokugwedha po, okwa landwa wo iiyenditho yokuhumbata aavu ye li omi-34, niiyenditho omulongo nane oyanuninwa oshikondo shokuhwahwameka okukeelela omikithi osho wo elongo lyopaunamiti miitopolwa".

“Shina sha noonzo dhopauntu moshikondo shuundjolowele, epangelo olya kuta aaniilonga ye li 3 471. Ekuto lyaaniilonga ndika olya ningwa meendelelo opo kugandjwe omaakulo gopaunamiti meendelelo nogopamuthika gu li hwepo miipangelo yepangelo tashi ningwa methimbo efupi lela. Momumvoshimaliwa tatu popi,aantu taya lumbu nuulema ye li 51 000 oya mona omakwatho gapamba oompumbwe dhawo, ndjika oyo onkatu onene okukwashilipaleka kutya aanuulema oya vula okwiinyenga nokukutha ombinga miipambele yoshigwana. Uutemba waanuulema wa konda 1 235 owa landwa nowa topolelwa mboka taye wu pumbwa”,

Okwa gwedha po wo tati uukilinika une osho wo okapangelo komuthika gopokati kamwe, oya pwa okutungwa nuukilinika mbuka wo Onanghulo Clinic, ehumithokomeko lyokakilinika kOmpundja, Onamukulo, noMabushe clinic, osho wo Aussenkehr Health Centre.

“Okaklinika Maxuilili osho wo Okuryangava Health Centre moWindhoek ngaashingeyi otau longo esiku alihe mwa kwatelwa nomahuliloshiwike. Oshikwawo iikondo yonomenawina yi li itano oya patululwa notayi longo meudhililo yo oyo nee Katima Mulilo ICU,oshikondo shokukonakona iiti yanathigo moKeetmanshoop, Katima Mulilo, nomoWalvis Bay, osho wo Neonatal Intensive Care Unit moSwakopmund District Hospital,”

Okwa tsikileko wo ta ti: “ Endiki hali ungaunga nookaankela olya li lyapatululwa muFebuluali nuumvo mOmbaye lyo olyo endiki lyotango pondje yOvenduka notali gandja omaakulo gokufika okaankela. Okwa li wo kwa manithwa osaala yaamwali yoombete 120 moshipangelo mOnandjokwe osho wo ICU yoombete omu-17 moshipangelo mOshakati”.

Nandi-Ndaitwah okwe shi yelitha nawa kutya epangelo olye shi pondola okuhulitha po omukithi gokolela mOpuwo, Mpox moSwakopmund, noCrimean-Congo Hemorrhagic Fever moGobabis.

“Epangelo olye shi pondola wo okuninga otuntila tayi keelele oPolio yoType 2 noopelesenda 89 moshilongo ashie ndjoka ya li ya monika miitopolwa ngaashi Rundu, Windhoek, nomoGobabis. Elalakanano okukwashilipaleka oshigwana osha mona omaakulo gopaunamiti tashi pumbwa, onkene epangelo olya longulula iiyenyeki yomeya omapyu moWindheok Central noshimaliwa shi thike poomiliona N$16.4 shika sha ningwa konima yoombula om-15 moshipabngelo kaamuna omeya omapyu.

[email protected]



Comments

Namibian Sun 2026-04-23

No comments have been left on this article

Please login to leave a comment