Hendrick Witbooi-film bring geskiedenis tot lewe tydens Namibiese Filmweek

’n Kragtige nuwe dokumentêr oor een van Namibië se mees gerespekteerde leiers, Hendrick Witbooi, sal op 14 Maart vertoon word tydens die Namibiese Filmweek wat van 12 tot 15 Maart by die Namibiese Universiteit van Wetenskap en Tegnologie (NUST) plaasvind.

Hendrick Witbooi, God from heaven has now broken the treaty is ’n dokumentêr van 82 minute. Die film vertel die verhaal van Hendrick Witbooi en sy verset teen Duitse koloniale heerskappy in die laat 19de eeu. Deur middel van heropvoerings, historiese navorsing en gemeenskapsstemme bring die dokumentêr ’n leier tot lewe wat geweier het om sy mense se waardigheid prys te gee.

Vir Alexander Honisch, die regisseur van die film, het die projek diep persoonlik geword. “Nadat ek 60 geword het, het ek begin dink oor wat ek met die res van my lewe wil doen,” sê hy. Terwyl hy oor sy eie lewenspad nagedink het, het hy teruggekeer na die Witbooi-papiere, ’n versameling briewe en dagboekinskrywings wat deur Hendrick Witbooi geskryf is. In die openingsbladsye beskryf Witbooi hoe hy meer as 130 jaar gelede tydens ’n ontmoeting in Hereroland aan ’n gewisse dood ontsnap het.

Die film verken ook die geskiedenis van die Nama-mense en spoor hul wortels terug na die Khoikhoi in die Kaap, waar daar eens groen weivelde en groot troppe beeste was voordat hulle na suidelike Namibië getrek het. Honisch erken dat hy self nie hierdie geskiedenis geken het voordat hy met die projek begin het nie. Daar is ook ’n weergawe van die film beskikbaar met ’n Nama-vertelling, en Honisch hoop om dit ook in Gibeon te vertoon.

Ondersteuning van lede van die Witbooi-familie in Gibeon het die film ekstra diepte en egtheid gegee. Met behulp van die Gibeon Riders het hy kragtige heropvoerings verfilm wat ’n sentrale rol in die dokumentêr se visuele vertelling speel. Die rolverdeling vir die heropvoerings het op ’n natuurlike wyse plaasgevind, met een van die Gibeon Riders wat Witbooi vertolk. Honisch het later tydens die redigering die tonele verfyn om ’n meer simboliese en historiese toon te skep.

Die historikus Werner Hillebrecht het met die navorsing gehelp, terwyl die wyle Petrus Moses Kooper waardevolle insigte gebied het oor die aankoms en verdeling van die Nama-mense. Die dokumentêr ondersoek ook die aankoms van Duitse koloniale bewind in 1884 en hoe beheer geleidelik verskerp het, wat uiteindelik tot die volksmoord op die Nama- en Herero-volke in 1904 gelei het.

Honisch beklemtoon dat Hendrick Witbooi reeds vroeg die ware bedoelings van die koloniale mag raakgesien het en probeer het om sy mense deur toenemende politieke en militêre druk te lei. “Tussen al hierdie gebeure was daar hierdie eerlike en intelligente man wat vry wou leef en sy mense deur moeilike tye wou lei,” sê Honisch.

Op 74-jarige ouderdom het Witbooi weer sy perd bestyg en vir verset gekies. Die film het byna tien jaar geneem om te voltooi. Honisch het besluit om nie eksterne befondsing te aanvaar nie, wat hom in staat gestel het om teen sy eie tempo te werk. Ten spyte van uitdagings om argiefmateriaal te bekom, het hy verbind gebly tot historiese eerlikheid.

“Daar is altyd ’n mate van dubbelsinnigheid in ’n held. Helde wat nooit foute maak nie, bestaan net in Hollywood,” voeg Honisch by.

Hy beskryf die dokumentêr as sy “laatlewenswerk” – ’n diep persoonlike projek wat stap vir stap opgebou is deur navorsing, onderhoude en noukeurige storievertelling. Hy hoop jong Namibiërs sal die vertoning verlaat met trots in hul geskiedenis en ’n dieper begrip van Witbooi se moed.

Die Filmweek is ’n jaarlikse viering van Namibiese kreatiwiteit, rolprentaanbiedinge en samewerking in die bedryf regoor Afrika. Vanjaar is 656 geldige inskrywings oor verskeie filmkategorieë, insluitend studentefilms, ontvang. Ná ’n streng en hoogs mededingende keuringsproses is 159 films vir vertoning gekies. Van hierdie inskrywings is 64 tuisgemaakte produksies, wat die voortdurende groei, diversiteit en kreatiewe vooruitgang van die Namibiese rolprentbedryf weerspieël.