• Home
  • AGRICULTURE
  • Omunafaalama a kwata po uusino womomalundu, a hala wu futilwe ko N$ 500 nenge ookilo omi-20 dhomahangu kooyene
DHA KWATWA PO: Uusino une mboka wu li mondjeedhililo. ETHANO: Loise Shiimi
DHA KWATWA PO: Uusino une mboka wu li mondjeedhililo. ETHANO: Loise Shiimi

Omunafaalama a kwata po uusino womomalundu, a hala wu futilwe ko N$ 500 nenge ookilo omi-20 dhomahangu kooyene

Tashi vulika pena omaudhigu gopashimaliwa
Amushanga gwelelo lyOndonga Frans Enkali okwa gandja uusama komukalo ngoka oshinima shika sha ungaungwa nasho.
Loise Shiimi

Omukiintu ngoka e li omunafaalama gwomomukunda Ositi moshitopolwa shaShikoto ota indile oshimaliwa sha thika po-N$ 500 nenge okashako kiilya yomahangu kuuwindji wookilo omi-20 okuza kooyene yuusino mboka a kwata po nokwa edhilila uulethimbo woomwedhi mbali konima sho we mu yonene iilya mepya lye. 

Rachel Jacobus okwa ti omwaalu gwuusino mboka wa li weedhililwa ogwa kulukile pu ne okuza puhetatu, okuza sho ooyene yamwe ye wu yaka ko koshigunda she uusiku omanga inaya futila omiyonena ndhoka dha longwa kuusino wawo. “Petameko, opwali uusino uhetatu, ashike wumwe ooyene oye wu yaka ko kondjeedhililomokati kuusiku, shoka tashi geyitha omuntu noonkondo”,Jacobus osho a   lombwele Namibian Sun. “Ngashingeyi, shi pwa hupa owala une, otandi pula N$ 500 kooyene wuusino mboka opo ya  futile po omayonagulo ngoka ga longwa kuusino gwayo. . Jacobus ngoka ina shololithwa komaipopilo gonkayi yopashimaliwa okwa ti okashako kiilya yomahangu ko-20 KG nako ota ka gwanene owala. 

Oontamanana dhino ota dhi holola omaipumomumwe pokati kaanafaalama yiikunomwa naamboka yiimuna monooli yoshilongo, tashi etithwa kiimuna mbyoka hayi pumu ko kiigunda yo tayi ka yonagula omapya gaantu moka muna uuhupilo wawo wiikulya. Jacobus okwa ti uusino okwe wu kwata po konima sho wa zi noku ishuna mepya lye. Okwa  tsu omuthindo pokwaashunithila uusino kooyene yawo omanga euvathano lyofuto ina li ningwa. Okwa gwedha ko wo kutya uusino ihawu lithwa nenge wu pewe okulya, ashike ohe ke wu nwitha omeya lumwe moshiwike opo ka wu se. “Ondina oku wu pititha mo wu ka nwe opo ka wu sile mondjeedhililo. Ngame onda hala owala ooyene yawo ye ye kungame tse tu uvathane kombinga  yofuto yandje manga inandi ye wu shunithila,” Jacobus ta popi.

Omauvathano ge li metifa

Tusneld Haufiku ngoka ha topola epya na Jacobus okwa koleke nokupopila omaindilo ngaka, ta ti uusino mboka owe ya yonagulila iikunomwa yawo noonkondo nooyene yawo oya pumbwa oku kala noshinakugwanithwa shokutakamitha iimuna yawo. Gumwe gwomooyene yiimuna, Petrus Nuukongo gwomomukunda Omangundu B okwa ti okwa kala molukongo lwuusino wu li uuyali ethimbo ele, na opo owala a tseya kutya owa kala wa kwatwa po. Nuukongo okwa gwedha ko tati okasino kamwe po oka li nokanimona hoka ka hulitha kokwaamona iikulya. Omanga a zimine kutya iimuna oya puma ko, Nuukongo okwa ti ye ita kongo ofuto yokanimona hoka ka hulitha. 


Gulwe gwomooyene wuusino, Johannes Amateta, okwa nyenyeta ta ti ina pubmwa oku pewa ombedhi oshoka okwa li owala a hiilitha uusino we komushiinda she a pululithe ko, wo owa li kohi yesiloshimpwiyu lyamushiinda pethimbo ndyoka wa pumu ko. Nuukongo okwa zimine oku futa Jacobus oolata mbali dhiilya yomahangu  shoka sha mangululitha iimuna ye, omanga  oonkundathana thadhi tsikile shinasha niimuna yooyakwawo ya hupa ko. 

Omilandu dha totwa po

Amushanga gwelelo lyOndonga Frans Enkali okwa gandja uusama komukalo ngoka oontamanana dha endiwa nadho, ta ti aanafaalama oya pumbwa okukwatela mo aaleli yopamuthigululwakalo manga ina ya edhilila iimuna yaashi yawo nelalakano lyokupula ofuto kooyene. “Otwa nongele kutya omagumbo ogendji ihaga simaneke nokugwanitha po omilandu dhoka dha tulwa po komalelo gopamuthigululwakalo, ashike ngele ya pumbwa omavi, oha ya kongo ekwatho okuza kumwene gwomukunda. Kashi shi okupopilwa nande nande”, Enkali ta ti.

Okwa yelitha kutya omafutilo gomiyonena dhiikunomwa oga pumbwa okutokolwa komilandu dhangongwa po komalelo gopamuthigululwakalo. Okwa ganda nokukumagidha kutya oku edhilila iimuna ethimbo ele yo itayi pewa omeya niikulya ya gwana otashi talika ko onga ehepeko lyiinamwenyo. 

Enkali okwa indile ooyene yiimuna osho wo mboka yomapya ya potokonone omaudhigu pokati kawo okupitila momalelo gopamuthigululwakalo, yo ya kaleke po ombili mokati komudhingoloko gwawo. 

Ehepeko lyiinamwenyo moNamibia olya konenwa kompango yegameno lyiinamwenyo ndjoka tayi geyele okudhenga, okusitha ondjala, oku ekelahi nokwaasila iinimwenyo oshimpwiyu. Oonakwaalundula ompango ndjika ohaya dhengwa nomageelo gopashimaliwa nenge gondjeedhililo. Ehangano lyo-SPCA Namibia olyo lya kwatela komeho etulo miilonga lyompango ndjika, osho wo omapatukununo giinamwenyo momahepeko.






Comments

Namibian Sun 2026-06-08

No comments have been left on this article

Please login to leave a comment