Amutse a pataneke ekwatathano lyuuhupi womahooli go-Jet A-1 nokondalaka yoVitol
Minista Modestus Amutse okwa pataneke omapopyo taga kwatakanitha uuhupi womahooli go-Jet A-1 moNamibia nomulandu gwepangelo gwomugandji gwomahooli gumwe awike, ta popi kutya epiyaganeko olya etithwa koshikwata shomahooli gongeshefa shoka sha ikalekelwa konima sho sha ndopa momapekaapeko gekwashilipaleko lyongushu.
Uuministeli wOofabulika, Oomina nIikwankondo owa pataneke omapopyo kutya uuhupi womahooli goondhila dho-Jet A-1 wopethimbo ndika moshilongo owu na ekwatathano netokolo lyepangelo lyokutula po omulandu gwomugandji gwomahooli gumwe awike gomiikwamahooli, ta popi kutya iinima mbika iyali oya yooloka.
Omuminista gwOofabulika, Oomina nIikwankondo, Modestus Amutse okwa popi membo lyelombwelo mOmandaha kutya omapopyo ngoka opo ga ningwa kombinga yuuhupi womahooli goondhila oga tumpakanitha omilandu dhomauvathano mbali dhingi dhi ili dhomagandjo gomahooli.
“Omapopyo ngaka oga totha mo kutya uuhupi womahooli go-Jet A-1 owu li onga oshilanduli shetokolo lyEpangelo lyokutula po omulandu gwomugandji gwomahooli gumwe awike gomiikwamahooli. Etoloko ndyoka ka li li mondjila notali tumpakaneke omilandu mbali dhi ili dhomagandjo,” Amutse a yelitha.
Omuminista okwa ti epiyaganeko ndyoka li li po ngashingeyi olya etithwa konima sho oshikwata shomahooli go-Jet A-1 shoka sha thiki kOmbaye (Walvis Bay) sha ndhindhilikwa pethimbo lyomakonakono gekwashilipaleko lyongushu kutya osha pumbwa ekonakono lya gwedhwa po.
Pauyelele waAmutse, oshikwata shomahooli shoka osha tulwa meikalekelo meendelelo manga inashi ya meyandjakaneko lyomahooli giikwandhila.
“Kapuna oshilandomwa inaashi gwanitha po omuthika sha gandjwa shi longithwe moshitukitho,” osho a yelitha.
Amutse okwa yelitha kutya oshikwata shomahooli shoka sha gumwa osha zi melongekidho lyoshilandomwa shongeshefa shito pokati kaPuma Energy Namibia naVivo Energy Namibia, mpoka Puma a pe Vivo o-Jet A-1, noshilandomwa shoka oshi na okulundululwa keikwatelelo lyongushu nenge shuukwatya wa faathana.
Oshikwata shepingeno po shoka sha she ya muNamibia osho sha ndopa okugwanitha po omuthika sho sha thiki kOmbaye nolwanima osha tulwa meikalekelo.
Okwa ti uuhupi womahooli mboka oshilanduli shopailonga yokutula omandoloma ngaka meikalekelo, noshilandomwa shokupingena po osha tegelelwa shi thike moshilongo mOlyomakaya.
Minista okwa tsu omuthindo kutya omalongekidho giipindi noongunga dhiilandomwa iilonga yoshito yoongeshefa moshikondo shomiikwamahooli nohayi ningwa pokati komahangano ngoka ga kwatelwa mo.
“Epangelo kalishi ekuthimbinga melongekidho ndyoka no ka lya li li na mo sha muyo,” Amutse osho a popi, nokwa gwedha ko kutya ehunganeko kehe kutya Epangelo nenge elongekidho lyolyene lyomagandjo gomahooli oga li ga kwatelwa mo moshinima shika shongeshefa kashi shi shoshili.
Amutse okwa kambadhala wo okutula po eyooloko lya yela pokati ko-Jet A-1 nelongekidho lyepangelo lyomagandjo gomahooli lya kwatela mo Vitol.
Okwa ti eitulomo lwowina lyepangelo lyopakathimbo olya tulwa po opo ku kwashilipalekwe etsikilo negwanitho lyondando yomahooli go-petrol no-diesel mokati konkalo tayi lunduluka momalandithilo gopaigwana.
“Momaityo galyo, otali gumu owala o-petrol no-diesel. Ina li guma ko komahooli goondhila go-Jet A-1,” osho a popi.
Amutse okwa yelitha kutya o-Jet A-1 oyi li oshilandomwa shomiikwamahooli inaashi ngambekwa shoka eyetemo negandjo lyasho ha ningwa kaakuthimbinga yongeshefa moshikondo moka taya longo muukwatya wawo yene nopaankondo dhawo dhopaangeshefa.
Eyelitho ndika otali ya pethimbo lyomaipulapulo goshigwana kombinga yomulandu gwomagandjo gomahooli moNamibia noolopota tadhi kwatakanitha uuhupi womahooli giikwakutuka gopaife netokolo lyEpangelo lyokwiikolelela komugandji gumwe awike gomiikwamahooli yontumba.
Amutse okwa zimine kutya omaipulo oga etwa komeho kombinga yomulandu gwomugandji gumwe, ihe okwa yelitha kutya elongekidho ndyoka ina li guma omahooli giikwandhila.
Okwa ti omilandu dhi ikwatelelwa dhi li ngawo otadhi katukiwa uuna omulandu gwa tula po gu li miilonga thiluthilu, moka Epangelo tali lalakanene okukankameka egameno lyomagandjo, uugwanithilo wondando, ethigathano, ekaleko lyondando ponkatu yimwe, uukalelipo wopangeshefa nekalekopo lyuukwankondo wopashigwana.
Minista okwa ti Epangelo otali longo pamwe nEhangano lyUupale wOodhila dhaNamibia (Namibia Airports Company), aagandji yomahooli, omahangano goodhila naakwashigwana yalwe moshikondo shiikwakutuka opo ku kwashilipalekwe etsikilo lyomagandjo gomahooli goodhila nokushunitha pevi epiyaganeko lyiilonga yiikwakutuka.
“Iilonga yuupale woondhila otayi tsikile netulomiilonga lyomagandjo gomahooli ga gwana koondhila dhaafalelwa nodhiipindi, nosho oshinima shotangotango sha simana ndele tashi pumbiwa opo tuu mpoka,” osho a yelitha.
Aafalelwa oya ladhipikwa ka kale momakwatathano nomahangano gawo goondhila kombinga yomalunduluko ta ga vulu okuholoka po.
Amutse okwa ti etompelo lyeyooloko lyongushu olyi li lya etithwa kosheetithi shopaungomba tashi tsikile nokukonakonwa, nokwa londodha kombinga yokulundila omugandji gwontumba, elongekidho lyoshilandomwa nenge omulandu gwepangelo manga ethikilo inali adhika thiluthilu.
Okwa ti Uuministeli otawu ka wilikwa kiizemo yomalandulathano gopaungomba nogomakonakono gekwashilipaleko lyongushu, no tawu ka katuka oonkambo dha opala dhopapangelo ngele ekoto lyiipumbiwa tayi vulu okulongithwa olya ulikwa.
Minista okwa ti oshiningwanima shika osha totha mo esimano lyondjungululwamulandu yo-Jet A-1 mehupilo lyaNamibia niikwaniipangitho yopashigwana, unene tuu iikwakutuka yopangeshefa, omatalelopo, oondjenda dhiipindi nefaalelo lyiipindi pambepo.
Okwa ti Uuministeli otawu konakona ngele o-Jet A-1 oyi na tuu okweetwa mekwatelopo lyopapangelo nolyomilandu dhEgameno lyOmagandjo momumvo tagu ya.
Omulandu gwa tya ngaaka otagu vulu okukwatela mo omilandu dha kankamena kekwashilipaleko lyongushu, elunduluko lyomahooli gopampungulilo (contingency stockholding), etalonawa nomalandulathano gegameno lyomagandjo, nomilandu kehe tadhi ningwa tadhi ndulukwa pamwe naakwashigwana moshikondo.
Amutse okwa ti Epangelo otali tsikile noonkambadhala dhokutunga omulandu gwomagandjo gomahooli giinekelwa noga kankamena kekwatelo po lyiipindi.
“Uuhupi womahooli go-Jet A-1 mboka wu li po ngashingeyi oshinima shongushu nomagandjo tashi zi melongekidho lyopangeshefa pokati komahangano gaali gomalandithilo gomahooli, Kage na ekwatathano nelongekidho lyepangelo lyomagandjo go-petrol no-diesel,” osho a yelitha.
Okwa gwedha ko kutya omalandulathano ga pumbiwa gopaungomba nogomakonakono gongushu oge na okupewa ompito ga mane omakonakono gago omanga omilandu dhopokathimbo tadhi tulwa miilonga opo ku gamenwe etsikilo lyomagandjo gomahooli ngoka.
“Epangelo otali tsikile nokukwashilipaleka kutya Namibia oku na omulandu gwomagandjo gomahooli ga gwana, ga gamenwa noge na ehumokomeho, no tali ka katuka oonkambo dha pumbiwa dhopamilandu dhopapangelo okukoleka egameno lyuukwankondo woshilongo,” Amutse osho a popi.
Ya tolokwa ku: Gottrieb Nambahu ([email protected])



Comments
Namibian Sun
No comments have been left on this article